Sỏi đường mật

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

Sỏi mật là sự kết tụ thành khối rắn chắc của các thành phần có trong dịch mật, có thể được hình thành ở nhiều vị trí khác nhau trong hệ thống dẫn mật như túi mật, ống mật chủ, đường dẫn mật trong gan (sỏi gan)... Sỏi mật có 2 loại chính: sỏi cholesterol và sỏi sắc tố mật.

Nguyên nhân hình thành sỏi mật

Sỏi cholesterol: hình thành do sự mất cân bằng các thành phần có trong dịch mật - nồng độ cholesterol tăng lên, trong khi nồng độ chất làm tan (muối mật - Lecithin) giảm xuống. Cholesterol có xu hướng kết tủa tạo nên những vi thể, tinh thể là tiền đề cho sự hình thành sỏi mật. Nguyên nhân dẫn đến điều này có thể do:

+ Chức năng gan suy giảm, tiết ra dịch mật kém chất lượng.soi-duong-mat

+ Thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu.

+ Chế độ ăn uống ít calo, nhiều chất béo bão hòa, ít chất xơ và rau xanh.

+ Lối sống ít vận động khiến dịch mật bị ứ trệ tạo điều kiện thuận lợi cho cholesterol kết tủa.

+ Sử dụng thuốc tránh thai dài ngày, do estrogen làm tăng nồng độ cholesterol trong mật.

+ Sử dụng thuốc hạ cholesterol (hạ mỡ máu) làm tăng cholesteroltrong dịch mật.

Sỏi sắc tố mật: thường gặp ở các nước đang phát triển, do vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm còn kém, dẫn đến dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm kí sinh trùng.Khi đó, trứng giun đũa hoặc vỏ xác giun làm "nhân" cho sắc tố mật và canxi bám vào, hình thành sỏi mật. Giun đũa chui lên đường mật là một yếu tố quan trọng tạo nên sỏi mật vì nó gây nhiễm khuẩn và tăng áp lực trong đường mật. Khi bám vào thành ống mật giun tạo lên những vết loét xước và sau đó là những chít hẹp xơ vòng ở những nhánh mật phân thuỳ gan. Phía trên vòng xơ ống mật giãn to, mật bị ứ đọng dần dần các yếu tố trên thúc đẩy sự hình thành sỏi mật.

Một số yếu tố nguy cơ khác cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của sỏi mật, bao gồm:

+ Thường xuyên sử dụng thuốc kháng acid hoặc acid dạ dày thấp

+ Người trên 40 tuổi

+ Phụ nữ đã sinh nhiều con

+ Nghiện rượu

+ Tiền sử gia đình có nhiều người mắc bệnh túi mật

+ Sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch, thuốc chống trầm cảm làm chậm các cơn co thắt túi mật

+ Người bị các bệnh đường ruột: Táo bón, các bệnh như viêm ruột mãn tính, bệnh viêm loét đại tràng.

+ Bệnh tiểu đường

Triệu chứng của sỏi mật

Các triệu chứng của sỏi mật bao gồm:

Rối loạn tiêu hoá: Đầy trướng, chậm tiêu, khó tiêu, sợ mỡ, táo bón, ỉa chảy sau bữa ăn.

Đau bụng: Đau hạ sườn phải, kiểu cơn đau quặn gan, thường xảy ra sau bữa ăn nhiều mỡ, đau về đêm (lúc 22 – 24h). Khi đau kèm theo nôn, không dám thở mạnh. Cơn đau kéo dài vài giờ đến vài ngày.

Sốt: do có viêm đường mật, túi mật, nếu không viêm thì không sốt. Nếu sốt thường sốt cao đột ngột kéo dài vài 3 giờ. Sốt và đau hạ sườn phải đi đôi với nhau (đau nhiều thì sốt cao), sốt thường xảy ra sau cơn đau (có khi cùng hoặc trước). Có khi sốt kéo dài vài tuần, hàng tháng. Có khi sốt nhẹ 37,5 - 38 độ.

Vàng da: Vàng da và niêm mạc xảy ra sau đau và sốt 1 - 2 ngày. Vàng da kiểu tắc mật (da, niêm mạc vàng, nước tiểu vàng, phân bạc). Vàng da có thể kèm theo ngứa, thuốc chống ngứa không có kết quả.Vàng da mất đi chậm hơn so với đau và sốt.

Tam chứng: Đau - sốt - vàng da (Tam chứng Charcot) tái phát nhiều lần, khoảng cách giữa các đợt có thể là vài tuần, vài tháng, hoặc vài năm.

Biến chứng của sỏi mật

Sỏi mật có thể không nguy hại, nhưng chính biến chứng của sỏi mật mới là vấn đề nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người bệnh.

Sỏi có thể gây bán tắc đường mật từng đợt, nếu kéo dài (hay chuyển sang tắc hoàn toàn) sẽ dẫn đến viêm đường mật, túi mật (90% bệnh nhân bị sỏi đường mật nhập viện là do viêm đường mật, túi mật), viêm tụy cấp, tình trạng nặng là sốc nhiễm trùng đường mật, hoại tử túi mật và viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết,áp xe gan,… nếu không xử lý cấp cứu nhanh chóng kịp thời người bệnh có thể tử vong. Vì vậy, bên cạnh mục tiêu loại sỏi, thì người bệnh sỏi mật phải làm thế nào để chung sống hòa bình với sỏi và ngăn ngừa các biến chứng xảy ra.

Phương pháp điều trị sỏi mật

Có thể điều trị hỗ trợ bằng giảm đau, kháng sinh, dùng thuốc tan sỏi. Các bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một số phương pháp lấy sỏi như:

+ Lấy sỏi qua nội soi ngược dòng, áp dụng với sỏi ở ống mật chủ, sỏi nhỏ dưới 1,5cm, phương pháp này giúp tránh được phẫu thuật.

+ Tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng, áp dụng với sỏi to.

+ Phẫu thuật để lấy sỏi.

Nhưng vấn đề nan giải sau điều trị lấy sỏi đó là việc tái phát sỏi, ở Việt Nam có khoảng 50% bệnh nhân sau phẫu thuật bị tái phát sỏi trong vòng 5 năm nên có rất nhiều bệnh nhân đã phải nhập viện mổ lấy sỏi nhiều lần. Thêm nữa là có nhiều trường hợp mà việc can thiệp lấy sỏi không thực hiện được vì sỏi nằm ở vị trí hiểm như ở đường dẫn mật trong gan hoặc người bệnh không đáp ứng được vì lý do kinh tế, sức khỏe.

Cách phòng bệnh và ngăn ngừa biến chứng

Cần thực hiện chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế các thức ăn nhiều mỡ, giàu cholesterol; tăng cường luyện tập, vận động thể chất; hạn chế dùng các loại thuốc nội tiết, thuốc hạ mỡ máu…

Thực hiện ăn uống vệ sinh, ăn chín, uống sôi; tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần; rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; không nên ăn thức ăn đường phố; trẻ em hạn chế ăn quà vặt cổng trường.

Đối với người đã có sỏi mật cần được theo dõi và thăm khám định kỳ, khi thấy có một vài triệu chứng giống như trên thì nên đến các cơ sở chuyên khoa để điều trị kịp thời, tránh xảy ra những biến chứng nguy hiểm do sỏi mật.

DS Đông Tây

Biên tập viên sức khỏe Lan Anh

Biên tập viên sức khỏe Lan Anh

Hơn mười năm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm, tôi được tiếp xúc và đồng hành với hàng ngàn bệnh nhân tim mạch, rối loạn nhịp tim, tiểu đường, sỏi mật, run chân tay. Tôi thấu hiểu nỗi lo lắng, sự khó khăn, những rào cản trong cuộc sống của họ. Cùng với đam mê viết, ý thức trách nhiệm với những thông tin mình cung cấp, tôi luôn nỗ lực tạo ra những bài viết giá trị nhằm cung cấp kiến thức hữu ích về bệnh tim mạch, tiểu đường, run chân tay. Các bài viết của tôi đều được tham khảo từ các trang web y khoa chính thống của Mỹ, Anh, Canada... và được tham vấn bởi các chuyên gia đầu ngành tim mạch học, thần kinh học, gan mật học để đảm bảo thông tin chuẩn xác nhất. Hiện nay, tôi đang làm trưởng ban biên tập nội dung sức khỏe cho website dongtay.net.vn Thông tin liên hệ: Số 19A, Ngõ 126, đường Khuất Duy Tiến, phường Nhân Chính, Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội. 0981 238 219 Email: btvlelananh@gmail.com #timmach#tieuduong#runchantay#soimat


Gửi bình luận

(Bấm vào đây để nhận mã)
TNTNT